W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie

Autorem tych słów jest kto inny, jak nie Jan Brzechwa. Poeta znany praktycznie każdemu, a nawet więcej, z pewnością większość z nas jest w stanie wyrecytować pierwsze kilka wersów jego wiersz! Dla przykładu (jeżeli ktoś coś kojarzy, ale nie do końca wie, gdzie szukać): “Abecadło z pieca spadło, O ziemię się hukło, Rozsypało się po kątach, Strasznie się potłukło (…)” czy “Tańcowała igła z nitką, Igła – pięknie, nitka – brzydko. ” czy chociażby właśnie “Biega, krzyczy pan Hilary: “Gdzie są moje okulary?”. Wspomnienia z dzieciństwa nagle powracają, nieprawdaż? Na myśl przychodzi mi kultowa już “Akademia Pana Kleksy”. Sławę tej książcę przyniosła adaptacja z 1983 roku pod tym samym tytułem w reżyserii Krzysztofa Gradowskiego, z muzyką Andrzeja Korzyńskiego. Muzyką wręcz świetną, każdy, kto oglądał ten wie. Twórczość Jana Brzechwy poznaliścmy w podstawówce, może gdzieś się przewinęła w szkole średniej, ale kim on w zasadzie był?

Chwila teoria

Jan Brzechwa (wł. Jan Wiktor Lesman) urodził się 15 sierpnia 1898 w Żmerynce, a zmarł 2 lipca1966 w Warszawie. Był to zatem poeta od XX-lecia międzywojennego, do czasów po II wojnie światowej. Jak podaje Wikipedia – polski poeta pochodzenia żydowskiego, autor wielu znanych bajek i wierszy dla dzieci, satyrycznych tekstów dla dorosłych, a także tłumacz literatury rosyjskiej. Jego ojcem był nijaki Aleksander Lesman, inżynier kolejowy w głębi Rosji. Jan Brzechwa ukończył Zakład Naukowo-Wychowawczy Ojców Jeziuitów w Chyrowie. Z wykształcenie był adwokatem, specjalizował się w zakresie praw autorskim i tym zawodzie też pracował. W 1920-1921 uczestniczył jako ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej. Co ciekawe, był kuzynem innego znanego polskiego poety, prekursora ekspresjonizmu i symbolizmu w polskiej poezji – Bolesława Leśmiana, któremu zawdzięcza swój pseudonim artystyczny.

Twórczość

Pierwsze swoje sukcesy odnosił jako nastolatek, wygrywał liczne konkursy literackie. Przed wybuchem wojny w 1939 roku Jan Brzechwa pisał dla warszawskich kaberetów (pod pseudonimem Szer-Szeń). W tym czasie wydał kilka tomików poezji w tym “Oblicza Zmyślone” czy “Talizmany”. Krytycy literaccy zaczęli się interesować Brzechwą, w tym czasie (w 1937) wydał tomik o nazwie “Tańcowała igła z nitką”. Wtedy rozpoczęła się jego kariera jako bajkopisarza. Po drugiej wojnie napisał m.in. “Akademię Pana Kleksa”, ale również zainteresował się sztuką socrealistyczną i w tym nurcie pisał. Gloryfikował ówczesną władzę, dzięki czemu wiódł dość spokojne życie. Ten zbiór satyr i tekstów spotkał się z dużą krytyką ze strony mediów.

Na zakończenie

Jan Brzechwa był bardzo ciekawą postacią, a przede wszystkim bardzo utalentowanym pisarzem. Świadczy o tym na przykład wiersz “Polały się łzy me czyste rzęsiste”, który ma nie tylko świetną budową, genialną treść, ale również dobrze przemyślany układ i dobór głosek, który tworzy tzw. instrumentalizację głoskową. Brzechwa to bajki dla dzieci, Brzechwa to satyryk, Brzechwa to geniusz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *